Δευτέρα, 12 Ιανουαρίου 2015

ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ ... Ο ταξιδευτής της ψυχής

'
'' ... πάνε χρόνια τώρα που κοιμάσαι,
τα φανάρια πια δεν τα θυμάσαι
και τ' ωραίο γλυκό της Κυριακής... ''



Ο λογοτέχνης και ποιητής Νίκος Καββαδίας γεννήθηκε στις 11 Ιανουαρίου του 1910 στο Χαρμπίν της Μαντζουρίας. Οι γονείς του Χαρίλαος και Δωροθέα ήταν Κεφαλλονίτες και ο πατέρας του ασχολείτο με επιχείρηση γενικού εμπορίου. Είχε ρώσικη υπηκοότητα και εφοδίαζε με τρόφιμα κυρίως τον τσαρικό στρατό. 

Το 1914 μετά τον Α’ παγκόσμιο πόλεμο, επιστρέφουν στο Αργοστόλι και το 1921 μετακομίζουν στον Πειραιά, όπου και ο ποιητής τελείωσε Δημοτικό και Γυμνάσιο. Δεκαοκτώ ετών, αρχίζει να δημοσιεύει ποιήματα στο περιοδικό της Μεγάλης Ελληνικής Εγκυκλοπαίδειας με το ψευδώνυμο Πέτρος Βαλχάλας.




Το 1928 δίνει εξετάσεις στην Ιατρική Σχολή, όμως λόγω βαριάς ασθένειας του πατέρα του αναγκάστηκε να παρατήσει τα πάντα και να δουλέψει. Για κάμποσο καιρό εργάζεται σε ναυτιλιακό γραφείο, αλλά αμέσως μετά το θάνατο του πατέρα του κάνει το πρώτο του μπάρκο στο φορτηγό πλοίο ‘’Άγιος Νικόλαος’’ σαν ναύτης.
Κατά τη διάρκεια των ταξιδιών του αποτυπώνει στο χαρτί τις εικόνες από τα μέρη που επισκέπτεται, τη ναυτική ζωή, τους ναυτικούς, την μεγάλη αγάπη του για τη θάλασσα και τις γυναίκες… Οι δυο μεγάλες αγάπες της ζωής του είναι θηλυκού γένους! 


Τον Ιούνιο του 1933 κυκλοφορεί την πρώτη του ποιητική συλλογή, με τίτλο Μαραμπού. Το 1934 η οικογένεια μετακομίζει από τον Πειραιά στην Αθήνα και το σπίτι τους  γίνεται τόπος συγκέντρωσης λογοτεχνών, ζωγράφων και ποιητών. Ο Καββαδίας περιγράφεται σαν ένας απλός και λιγομίλητος άνθρωπος, εγκάρδιος και αγαπητός σε όλους.


Το 1939 παίρνει το δίπλωμα ασυρματιστή, αν και αρχικά ήθελε να γίνει καπετάνιος. Ακολουθεί ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, πηγαίνει στρατιώτης στην Αλβανία και στα χρόνια της Γερμανικής Κατοχής μένει ξέμπαρκος στην Αθήνα. Ξαναμπαρκάρει το 1944 και ταξιδεύει αδιάκοπα ως ασυρματιστής σ’ όλο τον κόσμο.


Από το 1944 μέχρι και το 1974 ταξιδεύει διαρκώς με μικρές διακοπές. Στη διάρκεια αυτών των χρόνων συμβαίνουν κάποια σημαντικά γεγονότα που τον επηρεάζουν πολύ. Το 1954  εκδίδεται ‘’η Βάρδια’’, το μοναδικό του πεζογράφημα και το 1959 μεταφράζεται και στα γαλλικά. Το 1957 πεθαίνει ο αδελφός του Αργύρης, το 1961 επανεκδίδεται το «Μαραμπού» και το «Πούσι» και το 1965 πεθαίνει η μητέρα του. 


Ποίηση: 
·         Μαραμπού: 1933
·         Πούσι: 1947
·         Τραβέρσο: 1975
·         Το ημερολόγιο ενός τιμονιέρη: 2005 -  Αθησαύριστα πεζογραφήματα και ποιήματα

Πεζογραφία 
·         Βάρδια: 1954
·         ‘’Λι’’: 1987
·         Του πολέμου -  Στ’ άλογο μου 1987

Το μικρό πεζό "Λι" γυρίστηκε σε κινηματογραφική ταινία το 1995 με τίτλο "Between the devil and the deep blue sea

Μελοποιημένη ποίηση Νίκου Καββαδία:

Γιάννης Σπανός το 1975 ( Γ’ ανθολογία -Ιδανικός κι ανάξιος εραστής, ερμηνευτής Κώστας Καράλης) 


Μαρίζα Κωχ το 1977 στο δίσκο της με τίτλο ‘’Μαρίζα Κωχ’’ - μελοποιεί 8 ποιήματα του Καββαδία  (πρόκειται για: Φάτα Μοργκάνα, Πούσι, Αρμίδα, Μουσώνας, Σταυρός του Νότου, Θεσσαλονίκη ΙΙ, Νανούρισμα, Μαραμπού)


Θάνος Μικρούτσικος το 1979 (Σταυρός του Νότου) Τα ποιήματα που μελοποιήθηκαν ήταν τα Kuro Siwo, Θεσσαλονίκη, Σταυρός του Νότου, Ένα Μαχαίρι, Γυναίκα, Ένας νέγρος θερμαστής από το Τζιμπουτί, Federico Garcia Lorca, Αρμίδα, Cambay's water, Εσμεράλδα, Πικρία. Ερμηνευτές του δίσκου ήταν ο Γιάννης Κούτρας, ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου και η Αιμιλία Σαρρή. 


Μιχάλης Τερζής το 1983 (Τραγούδια της θάλασσας) Τα ποιήματα Πικρία, Αντινομία, Αριάδνη στη Νάξο, με ερμηνευτή τον Κώστα Καράλη.


Ο Λάκης Παπαδόπουλος (Λάκης με τα ψηλά ρεβέρ) το 1984 (δίσκος : Περίπου)  Τα ποιήματα William George Allum και Black and white. Ερμηνεύτρια Αρλέτα


Θάνος Μικρούτσικος το 1986 δίσκος 45 στροφών με ερμηνευτή τον Κώστα Θωμαϊδη,  το ποίημα ''Καραντί''


Ξέρμπακοι: (Νότης Χασάπης και Ηλίας Αριώτης) το 1986 ( δίσκος Νίκος Καββαδίας , S/S IONION 1934'' και μελοποιούν τα ποιήματα Ένας Δόκιμος Στη Γέφυρα Εν Ώρα Κινδύνου, Αντινομία, Οι Γάτες Των Φορτηγών, Πούσι, Οι Προσευχές Των Ναυτικών, Γράμμα ενός αρρώστου, Θεσσαλονίκη ΙΙ, Καραντί, William George Allum, Bord de l ' Aspasia, Yara-Yara. Στο δίσκο συμμετέχει η Δήμητρα Γαλάνη ερμηνεύοντας το ''Γράμμα ενός άρρωστου''.


Χάρης και Πάνος Κατσιμίχας το 1987 (δίσκος: Όταν σου λέω πορτοκάλι να βγαίνεις) το ποίημα ‘’Η Μαιμού του Ινδικού Λιμανιού’’


Ο Δημήτρης Ζερβουδάκης το 1989 μελοποίησε το ποίημα ‘’Γράμμα στον ποιητή Καίσαρα Εμμανουήλ''


Μαρίζα Κωχ το 1989 το ποίημα ‘'Στεριανή Ζάλη''


Θάνος Μικρούτσικος το 1991 ‘’Γραμμές των οριζόντων''.  Τα ποιήματα που μελοποιήθηκαν είναι τα Καραντί, Θεσσαλονίκη, Ένας νέγρος θερμαστής από το Τζιμπουτί, Εσμεράλδα, οι Εφτά Νάνοι στο s/s cyrenia, Λύχνος του Αλαδδίνου, Abord de l' Aspasia, Federico Garcia Lorca, Αρμίδα, Γυναίκα, William George Allum, Ο πιλότος Νάγκελ, Σταυρός του Νότου, Cambay's water, Πικρία, Kuro Siwo, Ένα μαχαίρι. Ερμηνευτές του δίσκου ήταν ο Γιώργος Νταλάρας, Ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου, οι Χάρης και Πάνος Κατσιμίχας  και ο Θάνος Μικρούτσικος 


Michael Montanaro το 1996  το ποίημα  ''Πικρία'' το οποίο ερμηνεύει η Νένα Βενετσάνου.


Χάρης Παπαδόπουλος το 2004 τα ποιήματα ''Guevara'' και ''Μικρή χορεύτρια'' με ερμηνευτή το Βασίλη Λέκκα.


Θάνος Μικρούτσικος: Το 2005 κυκλοφόρησε ο δίσκος με τίτλο ''Σταυρός του Νότου/ Γραμμές των οριζόντων, ζωντανή ηχογράφηση από το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών''. Ερμηνευτές των τραγουδιών ήταν ο Γιάννης Κούτρας, ο Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, ο Χρήστος Θηβαίος και ο Γιάννης Κότσιρας. Στο δίσκο περιέχεται για πρώτη φορά μελοποιημένο το ποίημα ''Μαρέα''. Ερμηνευτές του ο Γιάννης Κούτρας και ο Χρήστος Θηβαίος. 


''Χειμερινοί κολυμβητές'' το 2007 μελοποιούν το ποίημα ''Παραλληλισμοί''


Μια μικρή αναφορά στο ιδιαίτερο ποίημα Φάτα Μοργκάνα:

Στο ποίημα αυτό,  από τη συλλογή «Τραβέρσο» (1975), η Φάτα Μοργκάνα είναι κάτι περισσότερο από απλό μετεωρολογικό φαινόμενο: είναι η προαιώνια μορφή της Γυναίκας με τον υπαρξιακό της δυισμό, κάτι ανάμεσα σε Δαίμονα και σε Άγγελο, που παρασύρει το αρσενικό σε μια ακατάσχετη πορεία προς την ηδονή, πορεία που παραδόξως είναι ταυτόχρονη και ταυτόσημη με την πτώση και τον θάνατο.


Η φωτογραφία αναδημοσιεύεται από αυτό το ιστολόγιο: http://poihsh-logotexnia.blogspot.com.au/2012/08/blog-post_5414.html

Όλες οι αντίνομες υποστάσεις της Γυναίκας στον Καββαδία, η Μάνα και η Ερωμένη, η Πόρνη και η «Τίμια», η Μάγισσα κι η Παναγιά, η εξωτική Τσιγγάνα της Βαβυλώνας και το απλό κορίτσι ενός νησιού στην άγονη γραμμή (μια «Εύα από την Κίο»), είναι Ένα — «και το Ένα ετούτο δεν υπάρχει», όπως θα έλεγε κι ο Καζαντζάκης: είναι μια φάτα μοργκάνα, ένας απατηλός αντικατοπτρισμός, ένα σχεδόν ειρωνικό παιγνίδισμα του φωτός και της θερμοκρασίας του αέρα, ένας προορισμός που συνεχώς μετακινείται και στον οποίο οι ναύτες δεν πρόκειται να φτάσουν ποτέ (πρβλ. από το «Μαρέα»: «τη νύχτα οι ναύτες κυνηγάνε το φεγγάρι…»). Η ξαφνική και φευγαλέα εμφάνιση αυτής της φάτα μοργκάνα είναι πικρή, σχεδόν σαδιστική: δίνει προς στιγμήν στον ναυτικό την ψευδαίσθηση της ευτυχίας, τον μεταθέτει για ένα δευτερόλεπτο στο μάτι του κυκλώνα (στ. 29-32), μακριά από τη χαοτική περιδίνηση (στ. 37-40)· όμως, όταν το αδύναμο αυτό κουκούλι ευτυχίας τελικά σπάσει από τους σφοδρούς ανέμους της πραγματικότητας (βλ. γράμμα προς τη Θεανώ Σουνά), η πτώση είναι ακόμη πιο σφοδρή.

Επιμέλεια Κειμένου: Άννα Γαλανού http://annagalanou.blogspot.gr/

Ευχαριστώ πολύ : http://www.musicheaven.gr/html/modules.php?name=News&file=article&id=3669

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου